ANKSİYETE NEDİR?

Kaygı bozukluğu olarak da bilinen anksiyete bozukluğu psikolojik bir rahatsızlıktır. Günlük hayatımızda ara sıra endişeli hissetmemiz normaldir. Çünkü zamanla karşılaştığımız olaylar hakkında endişe duyabiliriz veya maddi ve manevi olarak gelecek için endişe duyabiliriz. Günlük yaşamda kaygı yaşamanız normal olsa da doz aşımı olursa tıbbi hastalıklardan bahsedebiliriz. Anksiyete bozukluğu olan kişilerde, panik atak olarak da kendini gösterebilen, günlük hayatta karşılaşılan durumlarla ilgili güçlü ve kalıcı bir kaygı durumu vardır. Bu aşırı endişe, kaygı ve panik hali günlük aktivitelerin devamına engel olabilir. Kontrol etmek ve yönetmek zordur ve zamanı tahmin etmek imkansızdır. Bu durumun belirtileri çocukluk ve ergenlik döneminde başlayabilir ve yetişkinliğe kadar devam edebilir.

ANKSİYETE NEDİR?

Anksiyete bozukluğu; sosyal anksiyete bozukluğu, ayrılık anksiyetesi, spesifik fobiler ve genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu olarak da ayrılabilir. Bu durumda, sadece bir değil, birden fazla anksiyete bozukluğunuz olabilir. Bazen sorunu çözmek için tıbbi tedavi gerekebilir. 

PEKİ ANKSİYETE NEDİR?

Kaygı, sizi günlük hayatta karşılaşılan sorunlarla başa çıkmaya ve daha hızlı kararlar almaya hazırlar. Anksiyete aslında beyninizin strese tepki verme şeklidir ve sizi olası tehlikelere karşı uyarır. Toplumdaki insanların yaklaşık %18'i kaygı bozukluğundan muzdariptir. Sorun arttıkça hastalık boyutuna kadar gelebilir. Endişeli bir kişi her zaman en kötüsünü düşünür ve bu düşünceler kontrollerinin dışındadır. Sık sık gergin ve endişeli hisseden bir kişinin sosyal hayatı kesintiye uğrayabilir, ruh sağlığı bozulabilir ve günlük iş verimi düşebilir. Sonuç olarak, anksiyete bozukluğu olan hastaların yaşam kalitesi önemli ölçüde düşmektedir.

Birkaç çeşit anksiyete bozukluğu vardır:

Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Belirgin bir sebep olmaksızın aşırı kaygı ve gerginlik hissi.

Panik Atak: Ani ve yoğun korku panik atağa neden olabilir. Aynı zamanda göğüs ağrısı hissedebilir, vücut terlemesi hissedebilir ve hızlı bir kalp atışı gözlemleyebilirsiniz. Bazen bu süreç o kadar şiddetli olabilir ki boğulduğunuzu veya kalp krizi geçirdiğinizi düşünürsünüz.

Sosyal anksiyete bozukluğu: Kişiler arası ilişkilerinizde, başkalarının sizin davranışlarınızı yargılayıp, onların durumuna gülüp geçmediğini vurgulamaya ve endişelenmeye denir.

Belirli fobiler: Yükseklik korkusu olarak kendini gösterebilir. Bu korkuya sahip kişiler uçağa binmekten veya yüksek apartmanlarda yaşamaktan endişe duyabilirler. 

Agorafobi: Kalabalıkta, acil bir durum olduğunda, kısıtlı hareket kabiliyeti nedeniyle korku ve endişe hissedebilirsiniz.

Ayrılık kaygısı: Sevdiğiniz kişi sizi terk ettiğinde çok endişeleniyorsanız ve yanınızda kalmak istiyorsanız, ayrılık kaygısı ile ilgili bir sorununuz olabilir.

Seçici dilsizlik: Bazı çocuklar aile üyeleriyle konuşarak iletişim kurabilse de topluluk önünde konuşamazlar. Bu tür sosyal kaygıya seçici dilsizlik denir.

ANKSİYETE BOZUKLUĞUNUN NEDENLERİ NELERDİR?

Kaygının nedeni belirsizdir. Ancak travmatik olaylar, çeşitli deneyimler, sağlık sorunları, genetik faktörler vb. faktörlerin hepsinin anksiyete bozukluklarını tetikleyebileceği görülebilir. Genetik nedenlerden dolayı anksiyete bozuklukları ortaya çıkabilir. Bu nedenle yakınlarınızdan herhangi birinde bu hastalık varsa risk altındasınız demektir. Beynin korku ve duyguları kontrol eden bölümünün yanlış bağlantısı endişeye yol açabilir. Çevresel travma (çocuklukta istismar, ölüm veya sevilen birinin saldırısı gibi) nedeniyle kaygı yaşayabilirsiniz. Kalp, akciğer, tiroid ve şeker gibi sağlık sorunları kaygıya neden olabilir. Anksiyete, kullandığınız ilaçların bir yan etkisi olabilir. Ailenizde veya akrabalarınızda hiç kimse kaygı çekmiyorsa, çocukluğunuzda yaşamadığınız kaygı yeni ortaya çıktıysa altında tıbbı bir neden yatıyor olabilir. Böye durumlarda ise bir hekime görünmek yararlı olacaktır.

ANKSİYETE BELİRTİLERİ NELERDİR?

  • Gergin, rahatsız, panik halinde hissetmek
  • Nefes darlığı, ağız kuruluğu
  • Kötü bir şey olacak endişesi
  • Aşırı hızlanan kalp atışı ve ellerde titreme
  • Aşırı terleme durumu
  • Konsantrasyon sorunları
  • Hazımsızlık sorunları
  • Kaygıyı tetikleyebilecek durumlardan kaçınma durumu, hali
  • Uyku sorunları,

gibi semptomlar başlıca belirtilerden sayılabilir. Belirtileriniz olduğundan eminseniz, doktorunuz fizik muayene yapacak ve ardından tıbbi geçmişinizi dolduracaktır. Tetikleyebilecek bazı sağlık durumlarını ortadan kaldırmak için bazı testler gerektirebilir. Anksiyete bozukluklarını spesifik olarak teşhis edebilecek bir laboratuvar testi yoktur. Bu nedenle test, tıbbi öykü ve muayene aşamaları hastalığın teşhisi için önemlidir. Doktorunuz gerektiğinde sizi bir psikiyatrist, psikolog veya başka bir ruh sağlığı uzmanına sevk edebilir. Bu uzmanlar, anksiyeteniz olup olmadığını belirlemek için çeşitli sorular sorabilir, belirli araçları kullanabilir veya bazı testler yapabilir. Değerlendirme aşamasında bir diğer önemli nokta, belirtilerinizin ne kadar süredir devam ettiği ve ne kadar şiddetli olduğudur. Kaygınızın günlük hayattan zevk almanızı engelleyecek bir düzeye gelip gelmediğini doktora bildirmeniz çok önemlidir.