COVID-19 sürecinde Türkiye’de Enflasyon

COVID-19’un Türkiye’de görülmeye başlanmadan önceki enflasyon verilerini incelediğimizde Kasım 2019- Kasım 2020 tarihleri arası için; TÜFE, Yİ-ÜFE, YD-ÜFE ve Tarım ÜFE şeklinde verileri ele aldığımızda enflasyonun belirlenen yıllardaki artışını görebiliriz.

COVID-19 sürecinde Türkiye’de Enflasyon
COVID-19 sürecinde Türkiye’de Enflasyon

Enflasyon Kavramı

Türk Dil Kurumu’na göre enflasyon, piyasadaki para miktarı ile malların ve satın alınabilir hizmetlerin toplamının arasında oluşan açığın hissedilir şekilde artış göstermesi ve fiyatların genel olarak yükseliş göstermesi, paranın değer kaybetmesi şeklinde ortaya çıkan ekonomik parasal süreç veya para şişkinliği olarak tanımlanmaktadır. İktisatta bu durum ise fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak artış göstermesi, alım gücünün artışından daha fazla artış göstermesiyle ortaya çıkan durum olarak değerlendirilebilir.

 

COVID-19 sürecinde Türkiye’de Enflasyon

COVID-19’un Türkiye’de görülmeye başlanmadan önceki enflasyon verilerini incelediğimizde Kasım 2019- Kasım 2020 tarihleri arası için; TÜFE, Yİ-ÜFE, YD-ÜFE ve Tarım ÜFE şeklinde verileri ele alabiliriz. TÜFE, bu süre içerisinde sürekli dalgalanmış, yine bu süre içerisinde en fazla oran Kasım 2020 yılında %14’e ulaşarak kayıt altına alınmıştır. Yİ-ÜFE incelendiğinde ise durum TÜFE’den farklı olarak sürekli yükseliş içerisindedir. Bu yükseliş Mayıs 2020’den sonra başlamış, COVID-19 nedeniyle yapılan kısıtlamalar, yasaklamalar gibi tedbirlerin etkisi de bu tarihten sonra ortaya çıkmaya başlamıştır. COVID-19 kaynaklı olarak yurtdışı tedarik zincirinde aksaklıklar meydana gelmiş, bunun sonucunda ise Yİ-ÜFE ve YD-ÜFE’de yükselmeler meydana gelmiştir. Tarım ÜFE verilerini incelediğimizde ise COVID-19’un etkisi az da olsa görülmektedir. Deflatör ise, enflasyon hareketliliğinin artışını indirgemek, bununla birlikte enflasyonu hesaplamak amacıyla kullanılmaktadır. Nominal GSYH ile Reel GSYH’nin oranlanması ve bu çıkan sonucun 100 ile çarpımından elde edilen deflatör, 2019’un son çeyreğinde 10.6 iken %4,3 oranında artış göstererek 2020 yılının 3. çeyreğinde 14.9’a yükselmiştir.